(www.thpt-chuvanan-hanoi.edu.vn)Mở ra một trung tâm đào tạo về tiếng nước ngoài trong khi có rất nhiều trung tâm ngoại ngữ, chất lượng cao có, bình dân có, cơ sở của VN có, nước ngoài có đã và đang mọc lên như nấm, nhưng Đỗ Thị Thiên Hương, cô gái 8x, giám đốc một trung tâm với “chuyên ngành” mới toe: “Đào tạo ngữ âm và văn hóa giao tiếp” lại tương đối tự tin. Cô cho việc mở ra trung tâm vào thời điểm VN “mở cửa” là một cơ hội và tính hiệu quả, thực chất, hợp với “quy luật tự nhiên” trong việc học tiếng nước ngoài là những yếu tố “bảo hiểm” cho sự thành công của “chuyên ngành” này.

Nghiên cứu khoa học và ngã rẽ mới

Là HS chuyên Văn trong đội tuyển HS giỏi quốc gia nhưng Thiên Hương lại học xuất sắc môn Tiếng Anh và nhận được điểm 10 tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thời nhỏ, Thiên Hương chỉ ao ước học Luật để “bảo vệ người khác”. Nhưng rồi cô lại thi vào ngành sư phạm theo truyền thống gia đình.

Ngay từ năm thứ nhất Thiên Hương đã ham mê nghiên cứu khoa học. Học trên giảng đường, tham gia hoạt động đoàn thể nhưng cô vẫn dành thời gian để vùi đầu vào việc tìm kiếm tài liệu cho đề tài nghiên cứu khoa học. Hương kể: Học Sử hóa ra không nhàm chán như mình tưởng ban đầu. ở một góc độ nào đó Sử cũng bao gồm cả văn hóa. Là sinh viên ham mê nghiên cứu khoa học nên Hương may mắn được “cắp tráp” theo các thầy đi thực tế nhiều nơi, được làm việc với các nhà sử học, tiếp xúc với người nước ngoài. Hương cho biết: “Không biết từ khi nào em hiểu rằng, mọi nền văn hóa đều bình đẳng như nhau. Không có chuyện VN là nước nhỏ thì nền văn hóa phải lép vế hơn nước lớn. Văn hóa cũng là con đường để giao tiếp hiểu nhau mà không cần đến “ngôn ngữ”.

Song song với việc học Sử, Thiên Hương học thêm Ngoại ngữ. Với chuyên ngành Tiếng Anh, Thiên Hương cũng lao vào nhận các đề tài nghiên cứu khoa học. Cô là học trò của thầy giáo Phạm Mạnh Cường, người mà Thiên Hương cho rằng “Là một trong hai người Việt Nam được đào tạo bài bản về ngữ âm trong chuyên ngành Ngoại ngữ”. Năm 2003, Hương hoàn thành đề tài khoa học về “Học ngữ âm qua văn hóa”. Đây chính là đề tài gợi cho Hương ý tưởng mở ra một trung tâm ngữ âm và giao tiếp văn hóa cho người đã và đang học ngoại ngữ.

Tốt nghiệp ĐH Ngoại ngữ năm 2005 và tốt nghiệp ĐHSPHN năm 2006, Hương bắt tay vào mục tiêu “biến ý tưởng thành hiện thực”.

Học ngữ âm và văn hóa giao tiếp trước khi học tiếng

Theo Thiên Hương, “ngữ âm” là gốc còn “văn hóa giao tiếp” là ngọn. Trong khi ở VN học Ngoại ngữ bắt đầu từ việc giảng dạy kỹ về ngữ âm hầu như rất hiếm. Ngữ âm không phải là “phát âm” mà là học phiên âm, ráp vần, nhạc điệu. Nhiều người Việt đọc tiếng Anh chỉ theo cảm tính, tư duy chủ quan nên bao giờ cũng có “độ chênh” so với phát âm chuẩn. Trong khi không phải ai cũng được học với chuyên gia nước ngoài, được sử dụng công nghệ hiện đại để hỗ trợ việc luyện nghe nói. Chương trình sơ cấp của trung tâm đào tạo ngữ âm và giao tiếp văn hóa (PSC) có 50% chuyên gia nước ngoài đảm nhiệm. Còn chương trình trung cấp có 100% chuyên gia nước ngoài giảng dạy. Học viên được học ngữ âm và văn hóa giao tiếp trước khi đi sâu học về ngữ pháp, luyện nghe nói...Vì thế theo Thiên Hương cả người chưa biết gì về ngoại ngữ cũng như người đã học ĐH, SĐH ở VN vẫn cần và có thể học lại từ đầu về ngữ âm và văn hóa giao tiếp. Ngữ âm và văn hóa giao tiếp là chuyên ngành quen thuộc ở các trường ĐH nhiều nước nhưng ở VN có thể xem đó như một “chuyên ngành mới”.

Hiện nay PSC đang cấp học bổng cho trên 500 HS, SV giỏi, có thành tích xuất sắc trong học tập và hoạt động đoàn thể, trong đó có các thủ khoa ĐH. Đây là chương trình sẽ thực hiện liên tục lâu dài vì phương châm của PSC là “hỗ trợ người tài”. Ngoài ra PSC đang có khoảng 600 học viên học theo hình thức đóng học phí. Thiên Hương cho biết đang chuẩn bị để mở ra hình thức học qua online. Khi đó, người học ở nhiều nơi xa có thể tham gia được.

Tiếp tục những ý tưởng

Bận rộn với trung tâm ngữ âm và văn hóa giao tiếp, nhưng Thiên Hương vẫn tiến hành nhiều dự định khác. Hiện tại Hương đang chủ trì một dự án (đang chờ duyệt) về việc tư vấn miễn phí cho người Việt và nước ngoài về những vấn đề lịch sử, văn hóa Việt Nam qua tổng đài 1080 bằng các thứ tiếng (Việt, Anh, Pháp, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản). Ngân hàng kiến thức để giải đáp do PSC chuẩn bị được chia theo các chuyên đề, mỗi chuyên đề lại được chia nhỏ theo các mảng đề tài. Mỗi mảng đã có khoảng 100 câu hỏi- giải đáp. Ví dụ như giải đáp về Tết VN có nhiều mảng khác nhau: Món ăn truyền thống ngày Tết, phong tục tập quán các vùng miền, các lễ hội, các trò chơi dân gian ngày Tết....

“Điều gì đã tiếp sức cho một cô gái trẻ chân ướt chân ráo đến thành phố học vài năm để vượt lên khó khăn và thành công?” Hương cho rằng “Đó là sự tự tin”. Tuy nhiên để có được sự tự tin đó, ít người biết nhiều năm cô vừa học, vừa lóc cóc xe đạp đi dạy kèm. Thành công với một đứa trẻ lười học trở nên ham học, Thiên Hương làm “gia sư” cho cả những người lớn tuổi, dạy tiếng Anh cho các cán bộ làm ở những vị trí quan trọng. Tự tin có được từ sự nỗ lực đó. Bây giờ Hương khẳng định: “Khi đối diện với học thức, con người được bình đẳng như nhau”.

C.H.V